ภาษีมรดกที่ดิน 2569 ต้องเสียไหม เกิน 100 ล้านคิดยังไง

ภาษีมรดกที่ดิน คือคำตอบสั้นที่สุด

สำหรับคนส่วนใหญ่ รับมรดกที่ดินไม่ต้องเสียภาษีมรดก เพราะตาม พ.ร.บ.ภาษีการรับมรดก พ.ศ. 2558 ภาษีจะเก็บ เฉพาะกองมรดกจากเจ้ามรดกรายเดียวกันที่มีมูลค่ารวมเกิน 100 ล้านบาท และเก็บเฉพาะส่วนที่เกิน 100 ล้านเท่านั้น ที่ดินมรดกมูลค่าปกติจึงไม่แตะเกณฑ์นี้

สิ่งที่ทายาททั่วไป ต้องจ่ายจริง ไม่ใช่ "ภาษีมรดก" แต่เป็น ค่าธรรมเนียมจดทะเบียนโอนมรดก ที่สำนักงานที่ดิน (ราว 0.5% ของราคาประเมิน) ต่างหาก อย่าสับสนสองเรื่องนี้

ใครเสียภาษีมรดก และเท่าไร

ภาษีมรดกใช้กับ เฉพาะส่วนที่เกิน 100 ล้านบาท ของกองมรดกจากเจ้ามรดกรายเดียว:

| ผู้รับมรดก | อัตราภาษี (เฉพาะส่วนเกิน 100 ล้าน) | |-----------|:---------------------------------:| | บุพการี / ผู้สืบสันดาน (พ่อแม่ ลูก หลานสายตรง) | 5% | | บุคคลอื่น | 10% | | คู่สมรส ที่ชอบด้วยกฎหมาย | ยกเว้นทั้งหมด |

ตัวอย่าง: ลูกรับมรดกที่ดินจากพ่อ มูลค่ารวม 120 ล้านบาท เสียภาษีเฉพาะส่วนเกิน = (120 − 100) ล้าน × 5% = 1 ล้านบาท ถ้ามรดกรวม 90 ล้าน = ไม่ต้องเสียภาษีมรดกเลย

ต้องยื่นภายใน 150 วัน

กรณีเข้าเกณฑ์ (เกิน 100 ล้าน) ผู้รับต้องยื่นแบบและชำระภาษีมรดกภายใน 150 วัน นับแต่วันได้รับมรดก เกินกำหนดมีเบี้ยปรับเงินเพิ่ม — กรณีไม่ถึงเกณฑ์ไม่ต้องยื่นภาษีมรดก แต่ยังต้องไปโอนมรดกที่สำนักงานที่ดิน

ค่าโอนมรดกที่สำนักงานที่ดิน — ก้อนที่ทายาททั่วไปจ่ายจริง

แม้ไม่ต้องเสียภาษีมรดก แต่การเปลี่ยนชื่อในโฉนดจากเจ้ามรดกมาเป็นทายาทมีค่าธรรมเนียม:

| กรณี | ค่าธรรมเนียม | |------|:-----------:| | โอนมรดกให้ ผู้สืบสันดาน / บุพการี / คู่สมรส | 0.5% ของราคาประเมิน | | โอนมรดกให้ ทายาทอื่น (เช่น พี่น้อง) หรือผู้รับพินัยกรรมที่ไม่ใช่กลุ่มข้างต้น | 2% ของราคาประเมิน | | ภาษีธุรกิจเฉพาะ | ยกเว้น (ได้มาโดยมรดก) |

อัตราตามบัญชีค่าธรรมเนียมกรมที่ดิน — เช็กยอดจริงของแปลงกับสำนักงานที่ดินก่อนวันนัดโอน

ขั้นตอนโอนมรดกที่ดิน

การโอนมรดกไม่ได้แค่เดินไปสำนักงานที่ดินแล้วเปลี่ยนชื่อได้เลย มี 2 เส้นทาง:

เส้นทาง A — มีทายาทคนเดียว/ตกลงกันได้

1. เตรียมใบมรณบัตรเจ้ามรดก, โฉนดตัวจริง, ทะเบียนบ้าน/บัตรทายาท, หลักฐานความเป็นทายาท
2. ยื่นคำขอรับมรดกที่สำนักงานที่ดิน
3. เจ้าหน้าที่ ประกาศมรดก 30 วัน (เปิดโอกาสให้ผู้มีส่วนได้เสียคัดค้าน)
4. ถ้าไม่มีผู้คัดค้าน → จดทะเบียนโอนมรดก เปลี่ยนชื่อในโฉนด

เส้นทาง B — มีข้อพิพาท/ทายาทหลายคน

ต้องร้องขอให้ ศาลตั้งผู้จัดการมรดก ก่อน แล้วผู้จัดการมรดกจึงดำเนินการโอนตามคำสั่งศาล — กรณีนี้ควรปรึกษาทนายความ

รับมรดกแล้วขายต่อ เสียภาษีไหม

เสีย — เมื่อนำที่ดินมรดกไปขาย ต้องเสีย ภาษีเงินได้หัก ณ ที่จ่าย ตามสูตร โดยนับปีถือครอง ตั้งแต่วันรับโอนมรดก (ไม่ใช่ตั้งแต่ที่เจ้ามรดกถือ) แต่ข้อดีคือที่ดินมรดก ยกเว้นภาษีธุรกิจเฉพาะ เสียเพียงอากรแสตมป์ 0.5% แทน

ดูวิธีคำนวณภาษีตอนขายที่ ภาษีเงินได้หัก ณ ที่จ่าย ขายที่ดิน และถ้าอยากส่งต่อให้ลูกตอนยังมีชีวิต เทียบกับ โอนที่ดินให้ลูก ว่าแบบไหนคุ้มกว่า

วางแผนล่วงหน้า ลดปัญหาให้ทายาท

• ทำพินัยกรรมให้ชัด ระบุว่าที่ดินแปลงไหนให้ใคร ลดข้อพิพาท
• ตรวจโฉนดให้พร้อม ก่อนส่งต่อ — อ่าน คู่มืออ่านและตรวจสอบโฉนด
• รวบรวมเอกสารสิทธิ์ ไว้ที่เดียว ให้ทายาทหาเจอ
• ปรึกษาผู้เชี่ยวชาญ ถ้าทรัพย์มีมูลค่าสูงหรือมีทายาทหลายคน

หมายเหตุ: เกณฑ์ อัตรา และค่าธรรมเนียมอ้างอิงข้อมูล ณ ก.ค. 2569 อาจมีการเปลี่ยนแปลง ก่อนดำเนินการควรตรวจสอบกับ กรมสรรพากร (rd.go.th) และ สำนักงานที่ดิน (dol.go.th) และปรึกษาทนาย/ผู้เชี่ยวชาญมรดกสำหรับกรณีของคุณ